ADHD i spektrum autyzmu
Neuroatypowość, trudności z koncentracją, organizacją, impulsywnością i regulacją emocji, przeciążenie bodźcami, maskowanie oraz funkcjonowanie w spektrum autyzmu i z ADHD.
ADHD i spektrum autyzmu należą do najczęściej opisywanych form neuroatypowości. Mogą wpływać na bardzo różne obszary życia: naukę, pracę, relacje, organizację codzienności, odpoczynek, regulację emocji i sposób reagowania na bodźce.
Czasem trudności są widoczne od dzieciństwa. Czasem człowiek przez wiele lat po prostu bardzo się stara, nadrabia, maskuje i dopiero w dorosłości zaczyna rozumieć, dlaczego zwykłe codzienne rzeczy kosztują go znacznie więcej niż innych.
Jak mogą wyglądać różne trudności?
ADHD może wiązać się z trudnością w utrzymaniu uwagi, organizacji, planowaniu i kończeniu zadań. Częste są też impulsywność, odkładanie rzeczy na później, problemy z poczuciem czasu, przeciążenie obowiązkami i bardzo nierówny poziom energii. U wielu osób dużą częścią trudności jest również regulacja emocji.
Spektrum autyzmu może wpływać na sposób odbierania bodźców, komunikację, relacje społeczne i potrzebę przewidywalności. Niektóre osoby potrzebują dużo samotności i odpoczynku po kontakcie z ludźmi, inne silnie reagują na hałas, światło, dotyk czy zmiany planów. Częste są też intensywne zainteresowania i potrzeba funkcjonowania według własnego rytmu.
Maskowanie oznacza świadome lub nieświadome ukrywanie cech, które mogą być odbierane jako nietypowe. Dopasowywanie zachowania, pilnowanie mimiki, uczenie się zasad kontaktu „na pamięć” czy zmuszanie się do funkcjonowania ponad własne możliwości może pomagać społecznie, ale bywa bardzo wyczerpujące.
Przeciążenie i wypalenie mogą pojawiać się wtedy, gdy przez długi czas trzeba działać ponad swoje zasoby. Czasem wygląda to jak chroniczne zmęczenie, spadek możliwości, wycofanie, drażliwość albo poczucie, że rzeczy, które wcześniej były wykonalne, nagle stają się bardzo trudne.
Co z tym zrobić?
W terapii nie chodzi o to, żeby „naprawiać” neuroatypowość ani uczyć Cię lepszego maskowania. Bardziej o to, żeby zrozumieć własny sposób funkcjonowania, rozpoznawać swoje potrzeby i znaleźć rozwiązania, które naprawdę da się utrzymać w codziennym życiu.
Możemy pracować nad organizacją, regulacją emocji, stawianiem granic, relacjami, odpoczynkiem, radzeniem sobie z przeciążeniem czy poczuciem bycia „nie dość”. Czasem dużą ulgę daje już samo zrozumienie, że trudność nie wynika z braku chęci, tylko z tego, jak działa Twój układ nerwowy.
Nie trzeba mieć formalnej diagnozy, żeby zgłosić się na terapię. Możesz przyjść także wtedy, gdy dopiero podejrzewasz u siebie ADHD lub spektrum autyzmu i chcesz lepiej zrozumieć swoje funkcjonowanie.
Umów pierwszą konsultację
…i sprawdź, jaka forma wsparcia będzie teraz najbardziej pomocna. Koordynator wsparcia pomoże dobrać terapeutę do Twojej sytuacji.